WOW NFZ logo Wielkopolski Odddział Wojewódzki Narodowy Fundusz Zdrowia

  • A
  • A+
  • A++

Profilaktyka

,,Lepiej zapobiegać niż leczyć" - przewodnik po programach profilaktycznych.

Artykuł nr: 16702 z dnia 10 listopada 2021Drukuj

Środa z Profilaktyką – 10 listopada 2021 r. – Ostre powikłania cukrzycy - hipoglikemia i hiperglikemia

  • Cukrzyca jest chorobą przewlekłą, która dotyka miliony ludzi na świecie.

  • W Polsce na cukrzycę choruje ok. 3 mln osób.

  • U osób zdrowych poziom glikemii na czczo wynosi 70 - 99 mg/dl. Po 2 godzinach od posiłku wartość ta powinna wynieść maks. 140 mg/dl.

Czym są powikłania cukrzycy?

Powikłania cukrzycy to zespół schorzeń, które pojawiają się w wyniku choroby.

Powikłania cukrzycy dzielimy na:

  • ostre (hiperglikemia);
  • przewlekłe (retinopatia cukrzycowa, nefropatia cukrzycowa, neuropatia cukrzycowa, choroby serca, udar, stopa cukrzycowa).

Hiperglikemia

Hiperglikemia to stan, w którym poziom glukozy we krwi wzrasta ponad poziom prawidłowy. Chroniczna hiperglikemia prowadzi do długotrwałych uszkodzeń i niewydolności różnych narządów atakując głównie oczy, nerwy, serce i nerki.

Do najczęstszych objawów hiperglikemii należą:

  • wzmożone pragnienie (oraz potrzeba częstego oddawania moczu – poliuria);
  • problemy ze wzrokiem;
  • osłabienie, przygnębienie, apatia, złe samopoczucie;
  • problemy skórne (stany zapalne narządów płciowych);
  • zapach acetonu z ust.

Najczęstszymi przyczynami hiperglikemii są:

  • niedobór insuliny w organizmie,
  • zbyt mała dawka insuliny w stosunku do zjedzonego posiłku, pominięcie podania dawki insuliny do posiłku,
  • nie podanie korekcyjnej dawki insuliny w przypadku zbyt dużego poziomu glukozy we krwi,
  • zbyt mała aktywność fizyczna,
  • znaczący stres,
  • ostra choroba (przeziębienie z gorączką, zatrucie pokarmowe, uraz) lub rozwijająca się infekcja.

Hipoglikemia

Hipoglikemia to krytyczny spadek poziomu glukozy we krwi – poniżej 70 mg/dl, który stwarza realne zagrożenie dla organizmu.

Do najczęstszych objawów niedocukrzenia należą:

  • nadmierna potliwość;
  • drżenie rąk;
  • kołatanie serca;
  • uczucie silnego głodu/wstręt do jedzenia;
  • zaburzenia mowy, widzenia i równowagi;
  • osłabienie, problemy z koncentracją, niemożność skupienia się i zapamiętania;
  • zaburzenia zachowania, takie jak agresja lub wesołkowatość.

Najczęstszymi przyczynami hipoglikemii są:

  • niedobory pokarmowe (zbyt mała kaloryczność posiłku, zbyt duży odstęp czasowy między podaniem insuliny i posiłkiem, niespożycie posiłku po wstrzyknięciu insuliny);
  • nadmiar insuliny w organizmie (zbyt duża dawka insuliny, zbyt głębokie podanie insuliny – domięśniowo);
  • intensywny wysiłek fizyczny bez właściwego przygotowania;
  • spożycie alkoholu (zahamowanie wątrobowej produkcji glukozy).

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy zmierzyć poziom glukozy we krwi.

W przypadku niedocukrzenia należy spożyć np.:

  • cukry proste (10-20 g glukozy);
  • owoc (pół banana, 1 łyżkę miodu);
  • pół szklanki soku owocowego lub osłodzoną 1 łyżeczką cukru herbatę.

Jeżeli po ok. 20 minutach glikemia nie wzrośnie, należy spożyć dodatkowo węglowodany złożone (np. bułkę, kromkę chleba).

Osoby nieprzytomnej z hipoglikemią nie należy karmić, ani podawać jej płynów, gdyż grozi to zadławieniem. Ułóż chorego w pozycji bezpiecznej i wezwij pogotowie ratunkowe.

Systematyczne mierzenie poziomu cukru we krwi to nieodłączny element terapii cukrzycy.

Aby prawidłowo zmierzyć poziom cukru we krwi:

  • umyj ręce ciepłą wodą (nie przecieraj spirytusem);
  • włóż pasek do glukometru;
  • przed nakłuciem wykonaj masaż palca;
  • nakłucie wykonaj specjalnym nakłuwaczem dołączonym do glukometru;
  • po nakłuciu nanieś pierwszą kroplę krwi na pasek testowy;
  • po kilku sekundach odczytaj pomiar;
  • po wykonaniu badania przetrzyj palec jałowym gazikiem;
  • zużyte elementy jednorazowe wyrzuć do pojemnika na odpady.

Zapisuj wyniki dokonywanych pomiarów w tzw. dzienniczku samokontroli. Niektóre glukometry mają obecnie możliwość przechowywania w swojej pamięci ostatnio wykonanych pomiarów oraz skopiowania danych do osobistych komputerów.

Na kanale YouTube Akademii NFZ znajdziesz film instruktażowy „Jak prawidłowo mierzyć poziom cukru?”:

 

Zapraszamy także na stronę na Facebooku: Profilaktyka w praktyce / Wielkopolska, która dedykowana jest profilaktyce i promocji zachowań prozdrowotnych.

Pamiętajmy, że „lepiej zapobiegać niż leczyć”!

 

Przypominamy!

- Na portalu diety.nfz.gov.pl. dostępne są darmowe plany żywieniowe z przepisami na zdrowe dania

- Na kanale YouTube Akademii NFZ dostępny jest także zestaw ćwiczeń dla dzieci

125
130
Wielkopolska Izba Lekarska
Okregowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Poznaniu
Główny Inspektoriat Farmaceutyczny
eWUŚ
Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Poznaniu
Narodowy Program Ochrony Antybiotyków
Ratownictwo Medyczne
Akademia NFZ
Wielkopolska Okręgowa Izba Aptekarska
Liczy się każdy oddech
Poznańskie Pudełko Życia
Poszkodowani w misjach
ENED
Statystyka JPG
Placówka zdrowia przyjazna kombatantom
ePUAP
Komunikaty dla uzdrowisk
158